Synagoga w Szydłowie 6 września 2025 roku

Synagoga w Szydłowie na południowym wschodzie województwa świętokrzyskiego uchodzi za najstarszą zachowaną bożnicę w województwie i jedną z najstarszych w całej Polsce. Powstała około połowy XVI wieku na przełomie późnego gotyku i renesansu.



Synagoga przeszła liczne przebudowy. Pierwszą znaczącą było dobudowanie babińca - z drewnianym poddaszem i okienkami umożliwiającymi zajrzenie do sali głównej. To w babińcu znajduje się dziś wejście do Muzeum z kasą biletową i informacją turystyczną.



Synagoga ma grube mury, około 2-metrowe oraz późnogotycką attykę skrywającą dach. Bożnica miała bowiem charakter nie tylko domu modlitwy, ale także obronny, świadczy o militarnych obowiązkach Żydów zamieszkujących Polskę przed wiekami.


Najstarszymi zachowanymi elementami wystroju wnętrza synagogi są późnorenesansowy Aron ha-kodesz, czyli szafa ołtarzowa służąca niegdyś do przechowywania zwojów Tory, z ornamentyką roślinną i zwieńczeniem w postaci "Drzewa Życia":


Kolebkowe sklepienie z lunetami i stiukowymi dekoracjami z końca XVII wieku:


Polichromie ścienne wykonane przez Jehudę Lejbę w XVIII wieku:



W sali głównej, tradycyjnie obniżonej względem wejścia, nie zachowała się bima, ale symbolicznie oznaczono ją płytkami. Na grafice znajdującej się w synagodze można zobaczyć, jak wyglądała:


Wewnątrz sali głównej znajduje się także niewielka wystawa judaików i grafiki informujące o losach i architekturze budynku, a także 4-metrowa, monumentalna rzeźba Mojżesza autorstwa Gustawa Zemły.


Synagoga przetrwała, ponieważ w czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli w niej magazyn broni i żywności, a w okresie PRL służyła jako kino, a później Gminny Dom Kultury. O gruntownej renowacji z wykorzystaniem oryginalnych tekstów źródłowych i przedwojennych fotografii zdecydował w 1978 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków.






Dziś synagogę można zwiedzać, bilet normalny kosztuje 10 zł, ja jednak wybrałam bilet łączony na kilka innych zabytków miasta, taki kosztował 35 zł. Wizyta nie zajmie Wam dłużej jak 15-20 minut.

Podsumowując: polecam średniowieczne zabytki Szydłowa! Pisałam Wam już o Kościele i Szpitalu św. Ducha (https://dariipodroze.blogspot.com/2025/09/koscio-i-szpital-ducha-swietego-w.html), na kolejne teksty przyjdzie pora.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Radoszyce 1 maja 2025 roku

Rezerwaty Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego

Pińczów 13 lipca 2024 roku