Dąb Świadek w Kielcach 16 kwietnia 2026 roku

Na kieleckim osiedlu Sady, w pobliżu ulicy (nomem omen) Dębowej, zdecydowano się na bardzo ciekawą, a moim zdaniem wartościową, instalację. Możemy tu obejrzeć pozostawione do naturalnego rozkładu drzewo, do niedawna pomnik przyrody: dąb błotny nazwany "Świadkiem".

Dąb był jednym z około dwudziestu dębów Grzegorzewskiego, zasadzonych przed mniej więcej stu laty przez właściciela wsi Szydłówek, później przyłączonej do miasta Kielce. Dziś dęby dziś rosną majestatycznie między blokami, wówczas działki parcelowano raczej pod domki i wille i takie również otaczają dęby. Nowo powstające ulice także nazywano od rosnących przy nich drzew, w pobliżu mamy zatem Jarzębinową, Klonową, Jesionową, Bukową, Jaworową, Wiśniową.

Dęby przeszło dwadzieścia lat temu ujęto w pomnik przyrody, ich pnie opatrzone są typowymi dla pomników tabliczkami, a po obu stronach alei ustawiono tablice informacyjne o atrakcji. Dęby należą do kilku gatunków: szypułkowe, bezszypułkowe, czerwone, błotne i jeden wieloowocowy zwany od imienia Grzegorzewskiego "Marian".

Gdy zorientowano się, że niektóre drzewa są już tak nadszarpnięte przez czas, warunki atmosferyczne i choroby, że trudno byłoby je dalej chronić, podjęto decyzję o zupełnie innym podejściu. Teren ogrodzono niskim płotkiem i przygotowano instalację, która będzie się z czasem naturalnie zmieniać. Pień będzie się rozkładał, dziś widać, jak spróchniałe było jego wnętrze. Pieńki służą za donice, są także szerokie i płytkie poidełka dla ptaków, z trawnika gdzieniegdzie przezierają kwiaty, zasadzono także w pewnym oddaleniu nowe drzewa. Dzięki temu będziemy mogli obserwować, jak martwe rozkładające się naturalnie drzewo staje się substancją organiczną dla gleby, a jednocześnie domem dla ptaków, gryzoni, owadów.

Terenem opiekuje się Kielecka Spółdzielnia Mieszkaniowa, a na uroczystym otwarciu instalacji nie zabrakło dzieci z pobliskiego przedszkola. Teren sąsiaduje też ze Szkołą Muzyczną. To zupełnie inne podejście niż w przypadku Bartka w Zagnańsku, z dosłownie zabetonowanym środkiem i gałęziami podtrzymywanymi systemem pasów, słupów, lin (https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=907795542260618&id=100090905424158&ref=embed_post).